{"id":519,"date":"2026-05-04T08:00:37","date_gmt":"2026-05-04T08:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/?p=519"},"modified":"2026-01-05T10:39:21","modified_gmt":"2026-01-05T10:39:21","slug":"bati-dusuncesinin-otesinde-boaventura-de-sousa-santos-kultur-medya-ve-ideoloji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/?p=519","title":{"rendered":"Bat\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00d6tesinde-Boaventura De Sousa Santos (K\u00fclt\u00fcr, Medya ve \u0130deoloji)"},"content":{"rendered":"
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fkileri ve adaletsizlikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce gelene\u011finin bize sundu\u011fu yan\u0131tlar giderek daha yetersiz kal\u0131yor. Kapitalizmden Marksizme kadar uzanan bu ele\u015ftirel miras, son yirmi y\u0131lda ortaya \u00e7\u0131kan yeni m\u00fccadele bi\u00e7imlerini, toplumsal akt\u00f6rleri ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fme dillerini a\u00e7\u0131klamakta zorlan\u0131yor. Bu durum, devasa bir “deneyim israf\u0131na” yol a\u00e7\u0131yor; yani, d\u00fcnyan\u0131n zenginli\u011fini ve \u00e7e\u015fitlili\u011fini anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak say\u0131s\u0131z bilgi ve ya\u015fam bi\u00e7imi, egemen d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6z ard\u0131 ediliyor.\u00a0<\/span>Portekizli sosyolog Boaventura de Sousa Santos, “G\u00fcneyin Epistemolojileri” adl\u0131 eserinde tam da bu soruna parmak bas\u0131yor. Santos’un “G\u00fcneyin Epistemolojileri” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bu yakla\u015f\u0131m, basit\u00e7e “bilgi felsefesi” demek de\u011fildir. Bu, “Neyin ge\u00e7erli bilgi say\u0131ld\u0131\u011f\u0131, kimin bilgisinin cehalet olarak damgaland\u0131\u011f\u0131 ve bu g\u00fc\u00e7 dinami\u011finin k\u00fcresel adaletsizli\u011fi nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fi” \u00fczerine radikal bir sorgulamad\u0131r. Bu makale, Santos’un en k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 be\u015f fikrini dam\u0131tarak, al\u0131\u015f\u0131lageldik d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mek ve d\u00fcnyay\u0131 yeniden anlamland\u0131rmak i\u00e7in bir davet niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
D\u00fcnyay\u0131 \u0130kiye B\u00f6len G\u00f6r\u00fcnmez “U\u00e7urum \u00c7izgisi”<\/span><\/strong><\/div>\n
Santos’a g\u00f6re modern Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi, “u\u00e7urum d\u00fc\u015f\u00fcncesi” (abyssal thinking) ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir temel \u00fczerine kuruludur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, sosyal ger\u00e7ekli\u011fi g\u00f6r\u00fcnmez ama radikal bir \u00e7izgiyle ikiye ay\u0131r\u0131r. “\u00c7izginin bu taraf\u0131” metropol\u00fc, modernli\u011fi ve insanl\u0131\u011f\u0131 temsil ederken; “\u00e7izginin di\u011fer taraf\u0131” s\u00f6m\u00fcrgeyi, ilkelli\u011fi ve insan-alt\u0131n\u0131 temsil eder.\u00a0<\/span>Bu zihinsel b\u00f6l\u00fcnme, \u00e7izginin di\u011fer taraf\u0131nda kalan her \u015feyi aktif olarak “var olmayan” bir kategoriye iter. Modern bilim i\u00e7in bu taraf “bilgi”, di\u011fer taraf “inan\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fc, cehalet” olur. Modern hukuk i\u00e7in bu taraf “yasal”, di\u011fer taraf ise “yasa d\u0131\u015f\u0131” veya hukukun tamamen yok oldu\u011fu bir aland\u0131r. Bu iki d\u00fcnya tek bir madalyonun iki y\u00fcz\u00fc gibidir: “\u00c7izginin bu taraf\u0131nda” ge\u00e7erli olan “d\u00fczenleme\/\u00f6zg\u00fcrle\u015fme” ikileminin medeniyeti, yaln\u0131zca “\u00e7izginin di\u011fer taraf\u0131nda” ge\u00e7erli olan “el koyma\/\u015fiddet” ikileminin vah\u015feti \u00fczerine kuruludur. Biri di\u011feri olmadan var olamaz.\u00a0<\/span>Bu ayr\u0131m, Bat\u0131’n\u0131n kendisini evrensel olarak tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n insan-alt\u0131 olarak kodlanmas\u0131, di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131n kendisini “evrensel insan” olarak ilan edebilmesinin \u00f6n ko\u015fuludur. Santos’un belirtti\u011fi gibi:\u00a0<\/span>Modern insanl\u0131k, modern insan-alt\u0131 olmadan tasavvur edilemez. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yads\u0131nmas\u0131, kendisini evrensel olarak g\u00f6ren di\u011fer par\u00e7as\u0131n\u0131n onaylanmas\u0131n\u0131n kurban edici ko\u015fuludur.\u00a0<\/span>Bu, Bat\u0131’n\u0131n ilerlemesinin masum bir s\u00fcre\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n aktif olarak “insan-alt\u0131” ve “hukuk-d\u0131\u015f\u0131” bir alana itilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bu \u00e7izgi, sadece haritalarda de\u011fil, zihinlerimizde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Modernli\u011fin Yaratt\u0131\u011f\u0131 Devasa “Deneyim \u0130sraf\u0131”<\/span><\/strong><\/div>\n
Santos, Bat\u0131 egemenli\u011finin sadece bir bask\u0131 sistemi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda inan\u0131lmaz bir “deneyim israf\u0131” yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunur. Bu israf, var olan ancak Bat\u0131l\u0131 bilgi ve ilerleme kal\u0131plar\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in “yok” say\u0131lan, inan\u0131l\u0131r alternatifler olarak g\u00f6r\u00fclmeyen deneyimlerin aktif olarak ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. Santos bu s\u00fcrece “yokluklar sosyolojisi” (sociology of absences) ad\u0131n\u0131 verir. Bu israf, bug\u00fcn\u00fc daraltarak ba\u015far\u0131l\u0131r; \u015fimdiki zaman, “art\u0131k olmayan” ile “hen\u00fcz olmayan” aras\u0131ndaki k\u0131sac\u0131k bir ana s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve ayn\u0131 anda var olan farkl\u0131 deneyimlere yer b\u0131rak\u0131lmaz.\u00a0<\/span>Bu deneyim israf\u0131, be\u015f temel “tek k\u00fclt\u00fcr” (monoculture) mant\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015fler:<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
1.\u00a0<\/span><\/strong>Bilimsel bilginin tek k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/b>\u00a0Modern bilimi tek ge\u00e7erli bilgi t\u00fcr\u00fc olarak kabul eder ve yerli, k\u00f6yl\u00fc, pop\u00fcler gibi di\u011fer t\u00fcm bilgi bi\u00e7imlerini “cehalet” olarak damgalay\u0131p yok sayar.<\/span><\/div>\n
2.\u00a0<\/span><\/strong>Do\u011frusal zaman\u0131n tek k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/b>\u00a0Tarihin tek bir y\u00f6nde, yani “ilerleme” y\u00f6n\u00fcnde akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayar. Bu \u00e7izgiye uymayan her \u015feyi “geri kalm\u0131\u015f”, “ilkel” veya “modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f” olarak nitelendirir.<\/span><\/div>\n
3.\u00a0<\/span><\/strong>Sosyal s\u0131n\u0131fland\u0131rman\u0131n tek k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/b>\u00a0Irk, cinsiyet, etnisite gibi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 do\u011fal bir \u00e7e\u015fitlilik olarak g\u00f6rmek yerine, hiyerar\u015fik bir a\u015fa\u011f\u0131lama arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Farkl\u0131 olan, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak “a\u015fa\u011f\u0131” oland\u0131r.<\/span><\/div>\n
4.\u00a0<\/span><\/strong>K\u00fcresel \u00f6l\u00e7e\u011fin tek k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/b>\u00a0“K\u00fcresel” olan\u0131 evrensel ve \u00f6nemli, “yerel” olan\u0131 ise dar ve \u00f6nemsiz olarak sunar. Bu mant\u0131k, yerel alternatiflerin potansiyelini ve ge\u00e7erlili\u011fini ortadan kald\u0131r\u0131r.<\/span><\/div>\n
5.\u00a0<\/span><\/strong>Kapitalist \u00fcretkenli\u011fin tek k\u00fclt\u00fcr\u00fc:<\/b>\u00a0De\u011feri yaln\u0131zca k\u00e2r ve GSY\u0130H b\u00fcy\u00fcmesi \u00fczerinden \u00f6l\u00e7er. K\u00e2r getirmeyen eme\u011fi (ev i\u015fleri, topluluk dayan\u0131\u015fmas\u0131 gibi) ve do\u011fan\u0131n kendini yenileme d\u00f6ng\u00fclerini “verimsiz” olarak etiketleyerek g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lar.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
G\u00fc\u00e7l\u00fc Sorulara Verdi\u011fimiz Zay\u0131f Yan\u0131tlar<\/span><\/strong><\/div>\n
Santos, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en temel sorunlar\u0131n\u0131 “g\u00fc\u00e7l\u00fc sorular” olarak tan\u0131mlar ve Bat\u0131 merkezli ele\u015ftirel gelene\u011fin bu sorulara yaln\u0131zca “zay\u0131f yan\u0131tlar” \u00fcretebildi\u011fini iddia eder. G\u00fc\u00e7l\u00fc sorular, sadece ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemimizin temel varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 da sorgulayan sorulard\u0131r. Bat\u0131l\u0131 \u00e7er\u00e7eveler, bu sorular\u0131n alt\u0131nda yatan derin \u00e7eli\u015fkileri tam olarak kavrayamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc sorunun kendisi, bizzat bu \u00e7er\u00e7evenin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.\u00a0<\/span>\u0130\u015fte kaynak metinden birka\u00e7 \u00f6rnek:<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
\u2022\u00a0<\/span>Birinci G\u00fc\u00e7l\u00fc Soru:<\/b>\u00a0E\u011fer insanl\u0131k tek bir b\u00fct\u00fcn ise, insan onuru ve sosyal adalet hakk\u0131nda neden bu kadar \u00e7ok farkl\u0131 ve \u00e7o\u011fu zaman birbiriyle \u00e7eli\u015fen ilke var? Bat\u0131’n\u0131n buna cevab\u0131, kendi insan haklar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 “evrensel” ilan etmek ve di\u011ferlerini yerel “\u00f6zellikler” olarak g\u00f6rmezden gelmektir. Bu, sorunun kendisini yok sayan zay\u0131f bir yan\u0131tt\u0131r.<\/span><\/div>\n
\u2022\u00a0<\/span>\u0130kinci G\u00fc\u00e7l\u00fc Soru:<\/b>\u00a0\u0130lkeler ile bu ilkeler ad\u0131na yap\u0131lan pratikler aras\u0131nda ne kadar tutarl\u0131l\u0131k olmal\u0131d\u0131r? Bug\u00fcn insan haklar\u0131 ad\u0131na insan haklar\u0131n\u0131n kitlesel olarak ihlal edildi\u011fine, demokrasi ad\u0131na demokrasinin yok edildi\u011fine tan\u0131k oluyoruz. Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi, bu devasa u\u00e7urumu me\u015frula\u015ft\u0131ran ideolojik mekanizmalar \u00fcretmek d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yan\u0131t veremiyor.<\/span><\/div>\n
\u2022\u00a0<\/span>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc G\u00fc\u00e7l\u00fc Soru:<\/b>\u00a0Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine k\u00f6k salm\u0131\u015f olan do\u011fan\u0131n toplumdan ayr\u0131 oldu\u011fu ve s\u0131n\u0131rs\u0131z bir kaynak olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir mi? Ekvador anayasas\u0131nda oldu\u011fu gibi\u00a0<\/span>Pachamama<\/i>\u00a0(toprak ana) gibi yerli anlay\u0131\u015flar do\u011faya kendi haklar\u0131n\u0131 tan\u0131rken, Bat\u0131’n\u0131n sundu\u011fu “s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma” gibi kavramlar zay\u0131f yan\u0131tlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kavramlar, “kalk\u0131nmaya ne kadar niteleme eklenirse eklensin, sonsuz b\u00fcy\u00fcme ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin durdurulamaz geli\u015fimi fikrini sa\u011flam tutar” ve do\u011fay\u0131 s\u00f6m\u00fcren ana paradigmay\u0131 yap\u0131sal olarak sorgulamay\u0131 ba\u015faramazlar.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Ayd\u0131nlar Olarak “\u00d6nc\u00fc” De\u011fil, “Art\u00e7\u0131” Olmak<\/span><\/strong><\/div>\n
Geleneksel ayd\u0131n fig\u00fcr\u00fc, kitlelere yol g\u00f6steren, teoriyi \u00fcreten ve eylemin \u00f6n\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyen bir “\u00f6nc\u00fc” (vanguard) rol\u00fc \u00fcstlenir. Bu fig\u00fcr, bilginin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc elinde tuttu\u011funa (metonimik ak\u0131l) ve gelece\u011fe giden do\u011frusal yolu bildi\u011fine (proleptik ak\u0131l) inanan “tembel akl\u0131n” bir cisimle\u015fmi\u015f halidir. Bu ayd\u0131n, m\u00fccadele edenlere ne yapmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler. Santos, bu modele kar\u015f\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve radikal bir alternatif \u00f6nerir: “art\u00e7\u0131 ayd\u0131n” (rearguard intellectual).\u00a0<\/span>Art\u00e7\u0131 ayd\u0131n\u0131n g\u00f6revi, \u00f6nden gitmek de\u011fil, geriden gelmektir. Bu yeni rol, “\u00e7izginin di\u011fer taraf\u0131nda” m\u00fccadele edenlerin deneyimlerine ve bilgisine hizmet etmeyi i\u00e7erir. G\u00f6revi; geride kalanlarla ilgilenmek, onlar\u0131 m\u00fccadeleye geri kazand\u0131rmak ve m\u00fccadeleye ihanet edenleri tespit etmektir. Bu, bilginin ve teorinin, eylemin \u00f6n\u00fcnde bir rehber de\u011fil, bizzat m\u00fccadele edenlerin deneyimlerinden \u00f6\u011frenen ve onlara hizmet eden bir destek arac\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.\u00a0<\/span>Bu kar\u015f\u0131-sezgisel fikir, ayd\u0131n\u0131n rol\u00fcn\u00fc temelden de\u011fi\u015ftirir. Art\u00e7\u0131 ayd\u0131n bir “vantrilok” gibidir; bu, sessizle\u015ftirilenler\u00a0<\/span>ad\u0131na<\/i> konu\u015fmak de\u011fil, zaten konu\u015fan ama egemen yap\u0131lar taraf\u0131ndan duyulmayan sesler i\u00e7in bir kanal sa\u011flamakt\u0131r. Bu bir temsil eylemi de\u011fil, bir g\u00fc\u00e7lendirme eylemidir.\u00a0<\/span>Sadece az say\u0131da ki\u015finin sesi oldu\u011fu i\u00e7in, art\u00e7\u0131 ayd\u0131nlar dedi\u011fimiz vantriloklara ba\u015fvuruyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar her zaman iyi yapt\u0131klar\u0131 \u015feyi yapmaya devam ediyorlar: geriye bakmak. Ama \u015fimdi bizden yeni bir g\u00f6rev ald\u0131lar: geride kalanlar\u0131m\u0131zla ilgilenmek ve onlar\u0131 m\u00fccadeleye geri getirmek.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Bilginin Tek K\u00fclt\u00fcr\u00fcnden, “Bilgiler Ekolojisine”<\/span><\/strong><\/div>\n
Modern bilim, di\u011fer t\u00fcm bilgi t\u00fcrlerini (yerli, pop\u00fcler, sanatsal, dini vb.) ge\u00e7ersiz k\u0131lan bir “bilgi tek k\u00fclt\u00fcr\u00fc” olarak i\u015fler. Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re, bilimsel olmayan her bilgi, cehalet veya bat\u0131l inan\u00e7t\u0131r. Bu durum, “deneyim israf\u0131n\u0131n” en temel nedenlerinden biridir.\u00a0<\/span>Santos, bu tek k\u00fclt\u00fcre kar\u015f\u0131 “bilgiler ekolojisi” (ecology of knowledges) ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir alternatif \u00f6nerir. Bu yakla\u015f\u0131m, farkl\u0131 bilgi t\u00fcrlerinin birbirini yok etmeden bir arada var olabilece\u011fi ve birbirlerinden \u00f6\u011frenebilece\u011fi fikrine dayan\u0131r. Bilgiler ekolojisi, bilimi reddetmez; ancak bilimi, d\u00fcnyay\u0131 anlaman\u0131n tek yolu olarak g\u00f6rmeyi reddeder.\u00a0<\/span>Bu ekolojinin temel varsay\u0131m\u0131 \u015fudur: B\u00fct\u00fcn bilgiler eksiktir ve hi\u00e7bir bilgi tek ba\u015f\u0131na d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm zenginli\u011fini kapsayamaz. Her bilginin kendi ge\u00e7erlilik ve titizlik kriterleri vard\u0131r ve bu bilgiler farkl\u0131 ba\u011flamlarda farkl\u0131 ama\u00e7lara hizmet edebilir. Bu nedenle, bir bilgiyi \u00f6\u011frenmek, \u00e7o\u011fu zaman ba\u015fka bir bilgiyi “unutmak” veya g\u00f6rmezden gelmek anlam\u0131na gelebilir. Bilgiler ekolojisi, bu unutu\u015fu s\u00fcrekli sorgulamam\u0131z\u0131 ve her bilgi bi\u00e7iminin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n ve olanaklar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmam\u0131z\u0131 talep eder.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Kay\u0131p Deneyimleri Kurtarmak<\/span><\/strong><\/div>\n
Boaventura de Sousa Santos’un sundu\u011fu bu k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 dersler, tek bir temel mesaja i\u015faret ediyor: D\u00fcnyadaki adalet m\u00fccadelesi, yaln\u0131zca sosyal veya ekonomik bir m\u00fccadele de\u011fildir; bu, di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc anlaml\u0131 sosyal adaletin pazarl\u0131k edilemez \u00f6n ko\u015fulu olan bir “bili\u015fsel adalet” m\u00fccadelesidir. Bu, Bat\u0131’n\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 dar d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek, modernli\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 devasa “deneyim israf\u0131n\u0131” tersine \u00e7evirmeyi ve “yok” say\u0131lan zengin bilgileri ve ya\u015fam bi\u00e7imlerini kurtarmay\u0131 gerektirir.\u00a0<\/span>Santos’un fikirleri, bize sadece yeni yan\u0131tlar sunmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda tamamen yeni sorular sormam\u0131z i\u00e7in de ilham verir. Belki de ba\u015flamam\u0131z gereken yer tam da buras\u0131d\u0131r: Kendi hayat\u0131m\u0131zda veya toplumumuzda, “yok” say\u0131larak israf edilen hangi bilgi ve deneyimler var ve bunlar\u0131 nas\u0131l yeniden g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131karabiliriz?<\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fkileri ve adaletsizlikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce gelene\u011finin bize sundu\u011fu yan\u0131tlar giderek daha yetersiz kal\u0131yor. Kapitalizmden Marksizme kadar uzanan bu ele\u015ftirel miras, son yirmi y\u0131lda ortaya \u00e7\u0131kan yeni m\u00fccadele bi\u00e7imlerini, toplumsal akt\u00f6rleri ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fme dillerini a\u00e7\u0131klamakta zorlan\u0131yor. Bu durum, devasa bir “deneyim israf\u0131na” yol a\u00e7\u0131yor; yani, d\u00fcnyan\u0131n zenginli\u011fini ve \u00e7e\u015fitlili\u011fini anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak say\u0131s\u0131z bilgi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-519","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kavramlarkuramlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=519"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":521,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/519\/revisions\/521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}