{"id":491,"date":"2026-04-09T08:00:06","date_gmt":"2026-04-09T08:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/?p=491"},"modified":"2026-01-05T09:50:55","modified_gmt":"2026-01-05T09:50:55","slug":"postmodernizm-uzerine-5-kiskirtici-dusunce-fredric-jamesonkultur-medya-ve-ideoloji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/?p=491","title":{"rendered":"Postmodernizm \u00dczerine 5 K\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcnce-Fredric Jameson (K\u00fclt\u00fcr, Medya ve \u0130deoloji)"},"content":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz K\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki Kafa Kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/strong>
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fc ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sunuyor. Filmler, diziler ve m\u00fczikler s\u00fcrekli olarak 80’lere, 90’lara ait stilleri yeniden canland\u0131r\u0131yor. Sanat galerilerinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z eserler anlams\u0131z ya da \u015faka gibi g\u00f6r\u00fcnebiliyor. Mimari, hem tan\u0131d\u0131k hem de yabanc\u0131 hissettiren devasa cam y\u00fczeylerle bizi y\u00f6n duygumuzdan ediyor. T\u00fcm bu k\u00fclt\u00fcrel bombard\u0131man\u0131n ortas\u0131nda, derinden bir \u015feyler hissetmekte zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z, duygusal bir kopukluk an\u0131 ya\u015f\u0131yor gibiyiz. E\u011fer kendinize “Neden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz filmleri, m\u00fczi\u011fi ve mimarisi bu kadar tan\u0131d\u0131k ama bir o kadar da yabanc\u0131 hissettiriyor?” diye sorduysan\u0131z, yaln\u0131z de\u011filsiniz. Bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 rastgele de\u011fil; aksine, k\u00fclt\u00fcr kuramc\u0131s\u0131 Fredric Jameson’\u0131n “postmodernizm” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcrel mant\u0131\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131. Jameson’a g\u00f6re postmodernizm, sadece bir sanat ak\u0131m\u0131 de\u011fil, “ge\u00e7 kapitalizm” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve kapitalizmin kendisindeki sistemik bir de\u011fi\u015fimin “sadece bir refleksi ve ona e\u015flik eden bir olgudur”. Bu, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekonomik ger\u00e7ekli\u011fin k\u00fclt\u00fcrel alandaki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Bu yaz\u0131, Jameson’\u0131n karma\u015f\u0131k teorisinden, etraf\u0131m\u0131zdaki d\u00fcnyay\u0131 anlamland\u0131rmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak en \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 be\u015f fikri dam\u0131t\u0131yor.<\/p>\n

1. Sadece Garip Sanat De\u011fil: Ge\u00e7 Kapitalizmin K\u00fclt\u00fcrel Mant\u0131\u011f\u0131<\/strong>
\nPostmodernizmi, anla\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 sanat eserleri veya tuhaf binalarla s\u0131n\u0131rlamak, b\u00fcy\u00fck resmi ka\u00e7\u0131rmak demektir. Jameson’\u0131n en temel ve sars\u0131c\u0131 arg\u00fcman\u0131, postmodernizmin sadece bir estetik tercih olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011frudan i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00fcresel, \u00e7ok uluslu kapitalist sistemin bir “refleksi” ve “sonucu” oldu\u011fudur. Ona g\u00f6re postmodernizm, kapitalizmin sanayile\u015fmemi\u015f son kaleleri olan do\u011fay\u0131, bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve hatta k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendisini bile metala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 “daha saf” bir a\u015famas\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. Jameson bu durumu net bir \u015fekilde ortaya koyar: “Postmodernizm, tamamen yeni bir toplumsal d\u00fczenin k\u00fclt\u00fcrel egemenli\u011fi de\u011fildir… aksine, kapitalizmin kendisindeki bir ba\u015fka sistemik de\u011fi\u015fikli\u011fin sadece bir refleksi ve ona e\u015flik eden bir olgudur.” Bu fikrin \u00f6nemi \u015furadad\u0131r: Etraf\u0131m\u0131zdaki k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcnleri\u2014izledi\u011fimiz filmleri, dinledi\u011fimiz m\u00fczikleri, i\u00e7inde dola\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z binalar\u0131\u2014sadece bireysel sanat\u00e7\u0131lar\u0131n kaprisleri olarak de\u011fil, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekonomik sistemin derin yap\u0131lar\u0131n\u0131 yans\u0131tan semptomlar olarak g\u00f6rmemizi sa\u011flar. Yani Stranger Things’in 80’ler nostaljisi veya bir al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tasar\u0131m\u0131, tesad\u00fcfi se\u00e7imlerden \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r. Bu nostalji, ileride g\u00f6rece\u011fimiz gibi, masum bir \u00f6zlemden \u00e7ok, \u00f6zg\u00fcn bir stil yaratma imkan\u0131n\u0131n t\u00fckendi\u011fi bir “pastiche” durumunu ve tarihin kendisiyle de\u011fil, tarihin pop\u00fcler imgeleriyle ili\u015fki kurdu\u011fumuz bir “tarihsellik krizini” yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n

2. Derinli\u011fin Sonu: “Duygular\u0131n Zay\u0131flamas\u0131” ve Y\u00fczeysellik<\/strong>
\nPostmodern k\u00fclt\u00fcr\u00fcn en belirgin \u00f6zelliklerinden biri, Jameson’\u0131n “duygular\u0131n zay\u0131flamas\u0131” (waning of affect) olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 durum ve bununla ili\u015fkili “derinliksizliktir”. Modernizmin b\u00fcy\u00fck temalar\u0131 olan yabanc\u0131la\u015fma, kayg\u0131 ve varolu\u015fsal yaln\u0131zl\u0131k gibi derin ve yo\u011fun duygular, postmodern d\u00f6nemde yerini daha y\u00fczeysel, par\u00e7alanm\u0131\u015f ve anl\u0131k hislere b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ge\u00e7 kapitalist mant\u0131k, imajlar ve kimlikler de dahil olmak \u00fczere her \u015feyi metala\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a, modernizme \u00f6zg\u00fc “otantik” ve derin duygular zeminini yitirir. Bu de\u011fi\u015fimi somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in iki ikonik sanat eserini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ral\u0131m:<\/p>\n

\u2022 Edvard Munch’un \u00c7\u0131\u011fl\u0131k’\u0131 (1893): Modernizmin zirvesinde bu tablo, bireyin do\u011fa ve toplum kar\u015f\u0131s\u0131ndaki derin kayg\u0131s\u0131n\u0131, deh\u015fetini ve yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tek bir, g\u00fc\u00e7l\u00fc imgeyle ifade eder. Bu, derin bir duygusal patlaman\u0131n resmidir.
\n\u2022 Andy Warhol’un Marilyn Monroe Portreleri (1960’lar): Postmodern d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131nda Warhol, bir film y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc al\u0131r ve onu seri \u00fcretilmi\u015f, renklendirilmi\u015f, derinlikten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir imaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Burada Marilyn’in ki\u015fisel trajedisi veya i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 de\u011fil, onun bir metaya, bir markaya, sonsuzca tekrarlanabilir y\u00fczeysel bir imgeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n

Jameson’a g\u00f6re bu, k\u00fclt\u00fcrel patolojinin temel bir de\u011fi\u015fimini g\u00f6sterir: Modernist \u00f6znenin “yabanc\u0131la\u015fmas\u0131” (alienation), yerini postmodern \u00f6znenin “par\u00e7alanmas\u0131na” (fragmentation) b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcrekli bir imaj ak\u0131\u015f\u0131yla dolu bir d\u00fcnyada, dikkatimizi anl\u0131k uyar\u0131lara odaklamak, derin ve kal\u0131c\u0131 duygusal ba\u011flar kurmay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

3. Parodinin \u00d6l\u00fcm\u00fc, Pastiche’in Do\u011fu\u015fu<\/strong>
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fc neden s\u00fcrekli eski stilleri taklit ediyor ve yeniden \u00fcretiyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor? Jameson bu soruyu “pastiche” kavram\u0131yla yan\u0131tlar. Derinli\u011fin ve \u00f6zg\u00fcn stil inanc\u0131n\u0131n kayboldu\u011fu bu ortamda, parodi imkans\u0131zla\u015f\u0131r ve yerini zorunlu olarak pastiche al\u0131r. Parodi, bir stili alayc\u0131 bir \u015fekilde taklit eder, ancak bunu yapabilmesi i\u00e7in taklit edilecek ciddi ve yerle\u015fik bir norma veya orijinal bir stile ihtiya\u00e7 duyar. \u00d6rne\u011fin, birisi Faulkner’\u0131n uzun c\u00fcmlelerini taklit ederek bir parodi yazd\u0131\u011f\u0131nda, Faulkner’\u0131n \u00f6zg\u00fcn stilini bir norm olarak kabul etmi\u015f olur. Ancak postmodernizmde, herkesin bir \u015feyleri taklit etti\u011fi ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn kendisinin sorguland\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, parodi yapacak bir norm kalmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu noktada pastiche devreye girer. Pastiche, “bo\u015f bir parodi” veya \u00f6l\u00fc stillerin n\u00f6tr bir taklididir. Alay amac\u0131 g\u00fctmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc dalga ge\u00e7ecek bir otoritesi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Sadece ge\u00e7mi\u015fin stillerini, sanki k\u00fcresel bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn hayali m\u00fczesinden se\u00e7ilmi\u015f gibi, duygusal bir mesafeyle bir araya getirir. Jameson’\u0131n bu konudaki g\u00f6zlemi \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r:
\n“…k\u00fclt\u00fcr \u00fcreticilerinin ge\u00e7mi\u015ften ba\u015fka d\u00f6necek bir yerleri kalmam\u0131\u015ft\u0131r: art\u0131k k\u00fcresel bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn hayali m\u00fczesinde depolanm\u0131\u015f t\u00fcm maskeler ve sesler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla konu\u015farak, \u00f6l\u00fc stilleri taklit ederler.”<\/p>\n

Bu fikrin k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 yan\u0131 \u015fudur: G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki “nostalji” tak\u0131nt\u0131s\u0131, masum bir ge\u00e7mi\u015fe \u00f6zlemden ziyade, \u00f6zg\u00fcn ve yeni bir stil yaratma inanc\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden kaynaklanan daha derin bir k\u00fclt\u00fcrel durumu yans\u0131t\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f, s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak bir liman de\u011fil, i\u00e7inden malzeme dev\u015firilecek devasa bir ar\u015fiv haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n

4. Tarihin Krizi: Ge\u00e7mi\u015fe \u00d6zlem Duyuyoruz Ama Tarihe Ula\u015fam\u0131yoruz<\/strong>
\nPostmodern d\u00f6nemde tuhaf bir \u00e7eli\u015fki ya\u015far\u0131z: Tarihe ve ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlere kar\u015f\u0131 doymak bilmez bir i\u015ftah\u0131m\u0131z vard\u0131r, ancak ger\u00e7ek tarihle olan ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kaybetmi\u015f gibiyizdir. Jameson’a g\u00f6re art\u0131k “ger\u00e7ek” tarihe de\u011fil, onun pop\u00fcler imgelerine, kli\u015felerine ve kopyalar\u0131na\u2014yani “simulakrumlar\u0131na”\u2014ula\u015fabiliyoruz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki tarihi filmler veya diziler bile art\u0131k ger\u00e7ek ge\u00e7mi\u015fi de\u011fil, sadece bizim o ge\u00e7mi\u015f hakk\u0131ndaki “fikirlerimizi ve kli\u015felerimizi” temsil eder. Gladyat\u00f6r filmi Antik Roma’y\u0131 de\u011fil, bizim Spartacus gibi filmlerden miras ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Antik Roma hakk\u0131ndaki Hollywood imgelerimizi yans\u0131t\u0131r. Jameson bu durumu Platon’un ma\u011faras\u0131 analojisiyle a\u00e7\u0131klar. Art\u0131k ger\u00e7ek d\u00fcnyaya veya ge\u00e7mi\u015fe do\u011frudan bakam\u0131yoruz; bunun yerine, zihnimizdeki imajlar\u0131n ma\u011faran\u0131n duvar\u0131ndaki yans\u0131malar\u0131n\u0131 izliyoruz. “…art\u0131k kendi pop imgelerimiz ve o tarihin simulakrumlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Tarih’i aramaya mahk\u00fbm oldu\u011fumuz yeni ve orijinal bir tarihsel durumda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131… yava\u015f\u00e7a fark etmenin \u015fokundan kaynaklanan bir ‘ger\u00e7ek\u00e7ilik’tir.” Bu “tarihsellik krizinin” en net \u00f6rne\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki 80’ler veya 90’lar nostaljisidir. Asl\u0131nda o d\u00f6nemlerin ekonomik ve sosyal ger\u00e7ekli\u011fini de\u011fil, o d\u00f6nemlere ait stilize edilmi\u015f, filtrelenmi\u015f imgeleri t\u00fcketiyoruz: neon renkleri, belirli m\u00fczik t\u00fcrlerini, moday\u0131… Ger\u00e7ek ge\u00e7mi\u015f, ula\u015f\u0131lmaz bir \u015fekilde geride kal\u0131rken, biz onun parlak ve ambalajlanm\u0131\u015f versiyonunu yeniden ve yeniden dola\u015f\u0131ma sokuyoruz.<\/p>\n

5. Haritalanamayan Bir D\u00fcnya: Yeni “Hiper-uzay” ve Bili\u015fsel Haritalama \u0130htiyac\u0131<\/strong>
\nJameson’a g\u00f6re, modernizmde zaman kategorileri (haf\u0131za, s\u00fcre, tarih bilinci) egemenken, postmodernizmde deneyimlerimize mek\u00e2n kategorileri hakim olmu\u015ftur. Ancak bu yeni mek\u00e2n, geleneksel mek\u00e2n alg\u0131m\u0131zdan farkl\u0131d\u0131r. Bireyin, i\u00e7inde bulundu\u011fu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya k\u00fcresel sistemdeki kendi konumunu zihinsel olarak haritalamas\u0131n\u0131n neredeyse imkans\u0131z oldu\u011fu devasa ve kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir “hiper-uzayd\u0131r”. Bu soyut “hiper-uzay” kavram\u0131 iki somut alanda kendini g\u00f6sterir:<\/p>\n

1. Mimari:<\/strong> John Portman’\u0131n Los Angeles’taki Bonaventure Oteli gibi postmodern binalar, ziyaret\u00e7iyi kas\u0131tl\u0131 olarak y\u00f6nelim duygusundan yoksun b\u0131rak\u0131r. Nerede oldu\u011funuzu veya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n nerede oldu\u011funu anlamak zordur.
\n2. Ekonomik Sistem:<\/strong> Zihnimizin kavramakta zorland\u0131\u011f\u0131, merkezsizle\u015fmi\u015f k\u00fcresel \u00e7ok uluslu kapitalizm a\u011f\u0131 da bir hiper-uzayd\u0131r.<\/p>\n

Portman’\u0131n oteli, bireyi fiziksel mek\u00e2nda nas\u0131l y\u00f6neliminden ediyorsa, k\u00fcresel kapitalizm a\u011f\u0131 da bireyi sosyal ve ekonomik mek\u00e2nda ayn\u0131 \u015fekilde konumunu belirleyemez hale getirir. Biri mimari, di\u011feri ekonomik olan bu iki “hiper-uzay”, bireysel bedenin ve zihnin, i\u00e7inde bulundu\u011fu devasa sistemi kavrama yetene\u011fini a\u015far.
\nBu kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve haritalanamayan d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 Jameson, hem estetik hem de politik bir proje \u00f6nerir: “bili\u015fsel haritalama” (cognitive mapping). Bu, salt entelekt\u00fcel bir egzersiz de\u011fil; bireylerin bu yeni k\u00fcresel sistemdeki yerlerini anlamalar\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece yeniden eyleme ge\u00e7me kapasitesi kazanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak radikal olarak yeni sanatsal formlar yaratma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Bu, bize karma\u015f\u0131k a\u011f i\u00e7inde nerede durdu\u011fumuzu g\u00f6sterecek politik bir sanatt\u0131r.<\/p>\n

Haritan\u0131z Nerede?<\/strong>
\nFredric Jameson’\u0131n bu be\u015f k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 fikri, postmodern k\u00fclt\u00fcr\u00fcn neden bir “remix” gibi hissettirdi\u011fini anlamak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7er\u00e7eve sunar. Y\u00fczeysel duygular, bitmeyen nostalji d\u00f6ng\u00fcleri, tarihin pop\u00fcler bir imgeye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve k\u00fcresel sistemdeki yerimizi kavrayamama hissi, asl\u0131nda ge\u00e7 kapitalizmin derin mant\u0131\u011f\u0131yla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumlard\u0131r. Bu fikirler, etraf\u0131m\u0131z\u0131 saran ve \u00e7o\u011fu zaman anlams\u0131z g\u00f6r\u00fcnen k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcnlere, onlar\u0131 \u00fcreten sistemin semptomlar\u0131 olarak bakmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Jameson’\u0131n analizi sadece bir te\u015fhis de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bizim politik ve estetik hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fcze y\u00f6nelik bir meydan okumad\u0131r. Bili\u015fsel haritalama, g\u00f6r\u00fcnmez k\u00fcresel ger\u00e7ekli\u011fimizi yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131labilecek, dolay\u0131s\u0131yla anlaml\u0131 bir eylemi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak g\u00fc\u00e7te yeni bir politik sanat \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Bu da bizi son ve en \u00f6nemli soruya getirir: Peki, bu yeni k\u00fcresel “hiper-uzayda” kendi yerimizi anlamak ve y\u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc bulmak i\u00e7in kendi bili\u015fsel haritalar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l olu\u015fturabiliriz?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz K\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki Kafa Kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fclt\u00fcr\u00fc ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sunuyor. Filmler, diziler ve m\u00fczikler s\u00fcrekli olarak 80’lere, 90’lara ait stilleri yeniden canland\u0131r\u0131yor. Sanat galerilerinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z eserler anlams\u0131z ya da \u015faka gibi g\u00f6r\u00fcnebiliyor. Mimari, hem tan\u0131d\u0131k hem de yabanc\u0131 hissettiren devasa cam y\u00fczeylerle bizi y\u00f6n duygumuzdan ediyor. T\u00fcm bu k\u00fclt\u00fcrel bombard\u0131man\u0131n ortas\u0131nda, derinden bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-491","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kavramlarkuramlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=491"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":495,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491\/revisions\/495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}