{"id":31,"date":"2025-12-04T09:37:33","date_gmt":"2025-12-04T09:37:33","guid":{"rendered":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/?p=31"},"modified":"2025-12-12T12:42:59","modified_gmt":"2025-12-12T12:42:59","slug":"modern-sosyolojik-teori-baslica-okullar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/?p=31","title":{"rendered":"Modern Sosyolojik Teori: Ba\u015fl\u0131ca Okullar"},"content":{"rendered":"\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Amerikan Sosyolojisinin Bilinmeyen Y\u00fcz\u00fc: 5 Ger\u00e7ek<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Sosyoloji denince akla genellikle toplumsal d\u00fczenin, kapitalizmin ve e\u015fitsizliklerin radikal bir ele\u015ftirisi gelir. Disiplinin kurucu fig\u00fcrlerinin mevcut sisteme meydan okuyan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler oldu\u011fu varsay\u0131l\u0131r. Ancak Amerikan sosyolojisinin k\u00f6klerine indi\u011fimizde, bu yayg\u0131n kan\u0131y\u0131 sarsan, \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir tabloyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Bu yaz\u0131da, Amerikan sosyolojisinin ilk y\u0131llar\u0131na dair en beklenmedik ve ezber bozan be\u015f ger\u00e7e\u011fi mercek alt\u0131na alaca\u011f\u0131z. Disiplinin temellerinin nas\u0131l at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimlerin g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fini ve hangi fikirlerin neden d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmeye haz\u0131r olun.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1. Ger\u00e7ek: Amerikan Sosyolojisinin Liberal G\u00f6r\u00fcnen Muhafazakar \u00d6z\u00fc<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Amerikan sosyolojisinin ilk d\u00f6nemlerindeki siyasi duru\u015fu, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde muhafazakar sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015ftur. \u0130lk bak\u0131\u015fta ilerici gibi g\u00f6r\u00fcnen bu d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131n, asl\u0131nda mevcut d\u00fczeni nas\u0131l peki\u015ftirdi\u011fini anlamak, disiplinin k\u00f6kenlerine dair en sars\u0131c\u0131 ger\u00e7eklerden biridir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk Amerikal\u0131 sosyologlar, genellikle &#8220;siyasi liberaller&#8221; olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu liberalizmin iki temel dayana\u011f\u0131 vard\u0131: birincisi, bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve refah\u0131na duyulan sars\u0131lmaz inan\u00e7; ikincisi ise toplumsal ilerlemenin evrimsel bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc. Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, toplumun do\u011fal bir ak\u0131\u015f i\u00e7inde ve yava\u015f yava\u015f daha iyiye gidece\u011fine inan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak bu liberalizm, &#8220;a\u015f\u0131r\u0131ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde muhafazakarl\u0131\u011fa \u00e7ok yakla\u015f\u0131yordu.&#8221; Bireye ve ilerlemeye yap\u0131lan bu g\u00fc\u00e7l\u00fc vurgu, sosyologlar\u0131 mevcut sistemi bir b\u00fct\u00fcn olarak sorgulamak yerine onu destekleyen pozisyonlara y\u00f6neltti. Kapitalizmin temelleri neredeyse hi\u00e7 sorgulanmad\u0131; s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 gibi radikal fikirler yerine, s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda uyum ve i\u015f birli\u011finin gelece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu yakla\u015f\u0131m, sistemin i\u015fledi\u011fine ya da k\u00fc\u00e7\u00fck reformlarla i\u015fler hale getirilebilece\u011fine dair genel bir iyimserlik ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Schwendinger ve Schwendinger&#8217;\u0131n (1974) analizi, bu durumun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ortaya koyar: Bu siyasi liberalizm, &#8220;s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc, yerel ve uluslararas\u0131 emperyalizmi ve sosyal e\u015fitsizli\u011fi rasyonelle\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 oldu&#8221; ve &#8220;sonunda devasa \u00f6l\u00e7\u00fcde muhafazakar \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131 oldu.&#8221; Yani, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ilerleme ad\u0131na yola \u00e7\u0131kan ilk sosyologlar, fark\u0131nda olarak ya da olmayarak, e\u015fitsizlik \u00fczerine kurulu bir sistemin entelekt\u00fcel me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 haline geldiler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>2. Ger\u00e7ek: Tarihin Sildi\u011fi Kurucular: Kad\u0131nlar ve Du Bois-Atlanta Okulu<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu muhafazakar ve sistemi korumaya odakl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, ayn\u0131 zamanda kimlerin &#8220;kurucu&#8221; olarak kabul edilip kimlerin tarihin d\u0131\u015f\u0131na itilece\u011fini de belirleyecekti. Sosyoloji tarihinin geleneksel anlat\u0131s\u0131, disiplinin merkezini genellikle Chicago Okulu olarak belirler ve kurucu babalar\u0131n isimlerini \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r. Ancak bu anlat\u0131, ayn\u0131 d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 mekanizman\u0131n iki farkl\u0131 y\u00fcz\u00fc olarak, en az onlar kadar \u00f6nemli iki kurucu g\u00fcc\u00fc sistematik olarak g\u00f6z ard\u0131 etmi\u015ftir: ilk kad\u0131n sosyologlar ve Du Bois-Atlanta Okulu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Tarihsel olarak Chicago Okulu, &#8220;Amerikan sosyolojisinin ilk \u00f6nemli merkezi&#8221; olarak kabul edilir. Ancak Aldon D. Morris (2015) gibi modern akademisyenler, W.E.B. Du Bois&#8217;nin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi Du Bois-Atlanta Okulu&#8217;nun bu unvan \u00fczerinde &#8220;e\u015fit hak iddia edebilece\u011fini&#8221; savunur. Du Bois, 1897&#8217;de Atlanta \u00dcniversitesi&#8217;nde bir sosyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc kurmu\u015f ve bu okul, siyahlar\u0131n kentsel ya\u015fam\u0131n\u0131 bilimsel y\u00f6ntemlerle incelemeye odaklanan ilk merkez olmu\u015ftur. Bu okulun \u0131rk ve e\u015fitsizlik \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, beyaz erkek egemen ana ak\u0131m taraf\u0131ndan uzun s\u00fcre yok say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 d\u00f6nemde, Jane Addams ve Charlotte Perkins Gilman gibi kad\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler de sosyolojik teoriler geli\u015ftiriyorlard\u0131. Bu isimlerin ders kitaplar\u0131na girmemesi ve kurucu olarak tan\u0131nmamas\u0131, tesad\u00fcf de\u011fil, Chicago gibi merkezlerde kurulan akademik d\u00fczenin bir sonucuydu. Bu durum, disiplinin kendi ge\u00e7mi\u015fini nas\u0131l in\u015fa etti\u011fine dair ac\u0131 bir ger\u00e7e\u011fi ortaya koyar:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;&#8230;disiplin i\u00e7indeki cinsiyet politikas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne ve sosyolojinin kendi pratiklerini esasen yans\u0131t\u0131c\u0131 ve ele\u015ftirel olmayan bir \u015fekilde yorumlamas\u0131na dair t\u00fcyler \u00fcrpertici bir tan\u0131kl\u0131kt\u0131r.&#8221;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zellikle Charlotte Perkins Gilman&#8217;\u0131n\u00a0<em>Kad\u0131nlar ve Ekonomi<\/em>\u00a0([1898] 1966) adl\u0131 eseri, kapsam\u0131 ve vizyonuyla d\u00f6nemindeki erkek sosyologlar\u0131n en \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla e\u015fde\u011fer bir entelekt\u00fcel derinli\u011fe sahipti. Bu kurucular\u0131n tarihin d\u0131\u015f\u0131na itilmesi, sosyolojinin kendi ge\u00e7mi\u015fiyle y\u00fczle\u015fmesi gereken \u00f6nemli bir konudur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>3. Ger\u00e7ek: Disiplini \u015eekillendiren &#8220;Yabanc\u0131lar&#8221;: Gazeteci ve Filozof<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Amerikan sosyolojisinin, \u00f6zellikle de efsanevi Chicago Okulu&#8217;nun temellerini atan iki kilit fig\u00fcr, geleneksel anlamda birer sosyolog de\u011fildi. Biri gazeteci, di\u011feri ise filozoftu. Bu &#8220;yabanc\u0131lar\u0131n&#8221; disiplini nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fi, entelekt\u00fcel s\u0131n\u0131rlar\u0131n ne kadar ge\u00e7irgen olabilece\u011finin en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Robert Park:<\/strong>\u00a0Chicago Okulu&#8217;nun bask\u0131n fig\u00fcrlerinden biri olan Robert Park, bir sosyolog olmadan \u00f6nce uzun y\u0131llar gazetecilik yapt\u0131. Bu deneyim, onun sosyoloji anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 derinden etkiledi. Gazetecilik y\u0131llar\u0131 ona, toplumsal sorunlar\u0131 anlamak i\u00e7in &#8220;veri toplamak \u00fczere sahaya \u00e7\u0131kma ihtiyac\u0131n\u0131n&#8221; \u00f6nemini \u00f6\u011fretti. Teorik tart\u0131\u015fmalara bo\u011fulmak yerine, \u015fehrin sokaklar\u0131na inip insanlar\u0131 kendi do\u011fal ortamlar\u0131nda g\u00f6zlemlemenin de\u011ferini biliyordu. Bu gazetecilik ge\u00e7mi\u015fi, Chicago Okulu&#8217;nun kent sorunlar\u0131na, g\u00f6\u00e7e ve etnik gruplar\u0131n ya\u015fam\u0131na olan yo\u011fun ilgisini ve &#8220;kentsel ekoloji&#8221; gibi kavramlar \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 do\u011frudan \u015fekillendirdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>George Herbert Mead:<\/strong>\u00a0Chicago Okulu ve onun en kal\u0131c\u0131 teorik miras\u0131 olan sembolik etkile\u015fimcilikle en \u00e7ok ili\u015fkilendirilen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, bir sosyolog de\u011fil, bir filozoftu. George Herbert Mead, hayat\u0131 boyunca sosyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131 ve kendi ad\u0131yla \u00e7ok az \u015fey yay\u0131nlad\u0131. En etkili eseri olan\u00a0<em>Zihin, Benlik ve Toplum<\/em>\u00a0([1934] 1962), asl\u0131nda bir kitap bile de\u011fildi; \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00f6\u011frencilerinin onun derslerinde tuttuklar\u0131 notlar\u0131 bir araya getirerek yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 bir derlemeydi. Amerikan sosyolojisinin en \u00f6nemli teorik geleneklerinden birinin, ba\u015fka bir disiplinden gelen ve eserleri ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan toparlanan bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olmas\u0131, entelekt\u00fcel tarihin ne kadar beklenmedik ve dolayl\u0131 yollarla ilerledi\u011fini g\u00f6steren ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ger\u00e7ektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>4. Ger\u00e7ek: Bir Entelekt\u00fcel S\u00fcperstar\u0131n Y\u00fckseli\u015fi ve Feci D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Fikirler d\u00fcnyas\u0131 da modalardan etkilenir. Bir d\u00f6nemin en parlak y\u0131ld\u0131z\u0131, bir sonraki nesil taraf\u0131ndan tamamen unutulabilir. Amerikan sosyolojisinin ilk y\u0131llar\u0131nda Herbert Spencer&#8217;\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 inan\u0131lmaz y\u00fckseli\u015f ve ard\u0131ndan gelen feci d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, bu durumun en dramatik \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Spencer&#8217;\u0131n fikirleri, ilk y\u0131llarda Comte, Durkheim, Marx ve Weber gibi Avrupal\u0131 devlerden \u00e7ok daha etkiliydi. Bunun birka\u00e7 temel nedeni vard\u0131:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2022\u00a0Di\u011ferlerinin aksine\u00a0<strong>\u0130ngilizce yaz\u0131yordu<\/strong>, bu da eserlerini Amerikal\u0131 okurlar i\u00e7in do\u011frudan eri\u015filebilir k\u0131l\u0131yordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2022\u00a0<strong>Teknik olmayan bir dil kullan\u0131yordu<\/strong>, bu sayede sadece akademisyenlere de\u011fil, geni\u015f bir kitleye hitap edebiliyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2022\u00a0Teorisi, sanayile\u015fmenin ve toplumsal \u00e7alkant\u0131lar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir topluma\u00a0<strong>&#8220;yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve g\u00fcven verici&#8221;<\/strong>\u00a0geliyordu. Spencer, toplumun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak daha iyiye do\u011fru ilerledi\u011fini savunuyordu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">William Graham Sumner gibi d\u00f6nemin en \u00f6nemli Amerikal\u0131 sosyologlar\u0131, Spencer&#8217;\u0131n Sosyal Darwinist fikirlerinden (yani, toplumun da do\u011fa gibi bir &#8220;en uygun olan\u0131n hayatta kalmas\u0131&#8221; m\u00fccadelesi alan\u0131 oldu\u011fu ve bu s\u00fcrece m\u00fcdahale edilmemesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinden) derinden etkilendi. Spencer, adeta bir entelekt\u00fcel s\u00fcperstard\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak 1930&#8217;lara gelindi\u011finde r\u00fczgar tersine d\u00f6nd\u00fc. B\u00fcy\u00fck Buhran&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kitlesel i\u015fsizlik, d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n getirdi\u011fi y\u0131k\u0131m ve devasa sosyal sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, Spencer&#8217;\u0131n &#8220;en uygun olan\u0131n hayatta kalmas\u0131&#8221; \u00fczerine kurulu laissez-faire (b\u0131rak\u0131n\u0131z yaps\u0131nlar) felsefesi, yani devlete ve topluma sorunlar\u0131 kendi haline b\u0131rakma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, art\u0131k &#8220;sa\u00e7ma&#8221; g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Toplumun kendi kendine ilerleyece\u011fi fikri, ac\u0131 ger\u00e7ekler kar\u015f\u0131s\u0131nda anlam\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti. Spencer&#8217;\u0131n y\u0131ld\u0131z\u0131 h\u0131zla s\u00f6nd\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn en can al\u0131c\u0131 ifadesi, 1937&#8217;de d\u00f6nemin y\u00fckselen sosyolo\u011fu Talcott Parsons&#8217;tan geldi. Parsons, tarih\u00e7i Crane Brinton&#8217;\u0131n birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nceki s\u00f6zlerini yank\u0131layarak Spencer&#8217;\u0131n entelekt\u00fcel \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u015fu me\u015fhur soruyla ilan etti:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;\u015eimdi Spencer&#8217;\u0131 kim okuyor?&#8221;<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>5. Ger\u00e7ek: Karl Marx: Amerikan Sosyolojisinin \u0130stenmeyen Adam\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn sosyolojinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri olarak kabul edilen Karl Marx&#8217;\u0131n fikirleri, uzun y\u0131llar boyunca ana ak\u0131m Amerikan sosyolojisi taraf\u0131ndan bilin\u00e7li bir \u015fekilde d\u0131\u015fland\u0131 ve g\u00f6rmezden gelindi. Marx, disiplinin &#8220;istenmeyen adam\u0131&#8221; idi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu d\u0131\u015flanman\u0131n en somut kan\u0131tlar\u0131ndan biri, Talcott Parsons&#8217;\u0131n 1937&#8217;de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 ve Amerikan sosyoloji teorisi i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 say\u0131lan an\u0131tsal eseri\u00a0<em>Toplumsal Eylemin Yap\u0131s\u0131<\/em>&#8216;d\u0131r. Bu kitap, Durkheim ve Weber gibi Avrupal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri Amerikan sosyolojisine tan\u0131t\u0131rken, &#8220;Marx&#8217;a neredeyse hi\u00e7 yer vermedi.&#8221; Parsons&#8217;\u0131n bu tercihi, Marx\u00e7\u0131 teorinin uzun y\u0131llar boyunca me\u015fru sosyolojinin d\u0131\u015f\u0131nda, radikal bir ak\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclmesine neden oldu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu d\u00f6nemde, C. Wright Mills gibi birka\u00e7 ayk\u0131r\u0131 fig\u00fcr, Marx\u00e7\u0131 bir gelene\u011fi &#8220;neredeyse tek ba\u015f\u0131na&#8221; canl\u0131 tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak Mills&#8217;in kendisi bile, ana ak\u0131m taraf\u0131ndan ele\u015ftirilen ve kendi d\u00f6neminde &#8220;sosyolojide d\u0131\u015flanm\u0131\u015f bir ki\u015fi&#8221; olarak kabul edilen bir isimdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu tablodaki en b\u00fcy\u00fck ironi ise Frankfurt Okulu&#8217;nun (Ele\u015ftirel Okul) hikayesidir. Avrupa&#8217;n\u0131n en \u00f6nemli Marksist d\u00fc\u015f\u00fcnce merkezlerinden biri olan bu okul, Nazi rejiminden ka\u00e7mak zorunda kald\u0131\u011f\u0131nda, 1934 y\u0131l\u0131nda New York&#8217;taki Columbia \u00dcniversitesi&#8217;ne s\u0131\u011f\u0131nma hakk\u0131 buldu. Tarihin garip bir cilvesiyle, &#8220;Marksist teorinin bir merkezi kapitalist d\u00fcnyan\u0131n merkezine ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.&#8221; Ancak bu s\u0131\u011f\u0131nma bile, Marx&#8217;\u0131n fikirlerinin Amerikan sosyolojisinin geneline n\u00fcfuz etmesini sa\u011flamad\u0131. Marx&#8217;\u0131n Amerikan akademisinde hak etti\u011fi yeri bulmas\u0131 i\u00e7in 1960&#8217;lar\u0131n sonlar\u0131n\u0131 beklemek gerekecekti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">Amerikan sosyolojisinin ilk y\u0131llar\u0131na dair bu be\u015f \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ger\u00e7ek, bir disiplinin tarihinin ne kadar katmanl\u0131, \u00e7eki\u015fmeli ve beklenmedik d\u00f6neme\u00e7lerle dolu oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu hikayeler birbirinden kopuk de\u011fil, aksine birbirini a\u00e7\u0131klayan bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Disiplinin temelindeki sistemi korumaya odakl\u0131 liberalizm (Ger\u00e7ek 1), radikal d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin (Marx gibi, Ger\u00e7ek 5) ve toplumsal hiyerar\u015finin alt katmanlar\u0131ndan gelen seslerin (kad\u0131nlar ve Du Bois okulu gibi, Ger\u00e7ek 2) d\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131n ana nedenidir. Bu d\u0131\u015flama, Spencer gibi mevcut d\u00fczene &#8220;yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve g\u00fcven verici&#8221; gelen anlat\u0131lar\u0131n neden bir s\u00fcperstar haline geldi\u011fini de (Ger\u00e7ek 4) ayd\u0131nlat\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcm bunlar, bize tarihin asla tek bir do\u011fru anlat\u0131dan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Bu &#8220;gizli&#8221; tarih, sadece ge\u00e7mi\u015fe dair bir merak\u0131 gidermekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda disiplini bug\u00fcn nas\u0131l anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve hangi temeller \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fini de ayd\u0131nlat\u0131r. Peki, bug\u00fcn\u00fcn kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f hangi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yar\u0131n\u0131n &#8220;\u015eimdi kim okuyor?&#8221; sorusunun hedefi olacak?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amerikan Sosyolojisinin Bilinmeyen Y\u00fcz\u00fc: 5 Ger\u00e7ek Sosyoloji denince akla genellikle toplumsal d\u00fczenin, kapitalizmin ve e\u015fitsizliklerin radikal bir ele\u015ftirisi gelir. Disiplinin kurucu fig\u00fcrlerinin mevcut sisteme meydan okuyan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler oldu\u011fu varsay\u0131l\u0131r. Ancak Amerikan sosyolojisinin k\u00f6klerine indi\u011fimizde, bu yayg\u0131n kan\u0131y\u0131 sarsan, \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir tabloyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Bu yaz\u0131da, Amerikan sosyolojisinin ilk y\u0131llar\u0131na dair en beklenmedik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-31","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kavramlarkuramlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":166,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31\/revisions\/166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sosyolojikalan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}